{"id":68,"date":"2018-05-14T16:27:25","date_gmt":"2018-05-14T13:27:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mebid.org\/?p=68"},"modified":"2018-05-15T18:03:14","modified_gmt":"2018-05-15T15:03:14","slug":"21-yuzyilin-teknolojisi-biyoteknoloji-ve-uygulama-alanlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/yayin\/21-yuzyilin-teknolojisi-biyoteknoloji-ve-uygulama-alanlari\/","title":{"rendered":"21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n Teknolojisi: Biyoteknoloji ve Uygulama Alanlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p id=\"pyayin\" class=\"credits\">Eda \u00dcNAL \/ Sanayi ve Teknoloji Uzman\u0131 (Bilim ve Teknoloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc)<\/p>\n<p>\u0130lk olarak 1917 y\u0131l\u0131nda Macar m\u00fchendis olan Karl Ereky taraf\u0131ndan \u201cCanl\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131 ile yap\u0131lan t\u00fcm \u00fcretim i\u015fleri\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanan Biyoteknoloji, geli\u015fmi\u015f ve modern tekniklerin biyolojik sistemlere uygulanmaya ba\u015flamas\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cBilgi birikimi, \u00fcr\u00fcn ve hizmet \u00fcretimi i\u00e7in canl\u0131 ve cans\u0131z organizmalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi, bilim ve teknolojinin canl\u0131 organizma, par\u00e7a, \u00fcr\u00fcn ve modellere uygulanmas\u0131\u201d olarak a\u00e7\u0131klanmakta ve 21. Y\u00fczy\u0131l i\u00e7in d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olan teknolojiler aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. Bir\u00e7ok alanda \u00f6zellikle k\u00fcresel problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde adres g\u00f6sterilen bu disiplinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 inovasyon ve teknolojik geli\u015fmeler, onu bilgi ileti\u015fim teknolojileri ile birlikte yaln\u0131zca AB\u2019de<strong>\u00a022 milyon<\/strong>\u00a0ki\u015filik istihdam yaratan,\u00a0<strong>1.5 trilyon Euro<\/strong>\u00a0piyasaya sahip, 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fcme g\u00f6steren sanayilerinden birisi haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Biyoteknoloji g\u0131dadan, tar\u0131ma, enerjiden \u00e7evreye bir\u00e7ok alanda kullan\u0131lsa da en genel \u00e7er\u00e7evesiyle\u00a0<strong>End\u00fcstriyel, Agro ve Medikal Biyoteknoloji<\/strong>\u00a0olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ana dala ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu alanlarda son d\u00f6nemlerde ortaya \u00e7\u0131kan e\u011filim ve \u00fcr\u00fcnler de biyoteknolojinin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu inan\u0131lmaz b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki ekonomik \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 ve \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin bu konuya son y\u0131llarda vermi\u015f olduklar\u0131 y\u00fcksek \u00f6nemi anlayabilmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>End\u00fcstriyel Biyoteknoloji\u00a0<\/strong><br \/>\nEnd\u00fcstriyel biyoteknoloji \u00f6zellikle 2000\u2019li y\u0131llarda biyoenerji gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na k\u00fcresel y\u00f6nelim sonucunda ciddi bir b\u00fcy\u00fcme yakalam\u0131\u015f olsa da ge\u00e7mi\u015fi, 1913\u2019l\u00fc y\u0131llarda pankreatik \u00f6zlerden elde edilen proteaz enziminin deterjanlar ba\u015fta olmak \u00fczere sanayide kullan\u0131m\u0131na kadar uzanmaktad\u0131r. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda bakterilerin enzimlerinden yararlan\u0131lmas\u0131yla ekonomik anlamda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/anahtar.sanayi.gov.tr\/userfiles\/image\/ocak_14\/biotechnology-7527_k.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"361\" \/><\/p>\n<p>End\u00fcstriyel biyoteknolojinin temel \u00fcr\u00fcnleri biyolojik temelli kimyasallar, malzemeler ve yak\u0131tlard\u0131r. Modern molek\u00fcler biyolojinin tekniklerinin yard\u0131m\u0131yla, tekstil, k\u00e2\u011f\u0131t ve matbaa gibi d\u00fc\u015f\u00fck ya da d\u00fc\u015f\u00fck-orta teknoloji s\u0131n\u0131f\u0131nda yer alan sanayi proseslerinde katma de\u011feri y\u00fckseltme, verimlili\u011fi art\u0131rma ve \u00e7evresel etkileri azaltma gibi avantajlara sahiptir .<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz end\u00fcstriyel biyoteknolojisinde; d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm teknolojileriyle di\u011fer kimyasallar\u0131n \u00fcretilmesini ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte \u00fcretim olan\u00a0<strong>platform kimyasallar\u0131n<\/strong>\u00a0\u00fcretimi birden \u00e7ok \u00e7e\u015fitte biyok\u00fctle hammaddelerini biyoyak\u0131t, biyog\u00fc\u00e7 ve biyo\u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren\u00a0<strong>entegre biyorafinerilerin<\/strong>\u00a0optimize edilmesi, ni\u015fasta, sel\u00fcloz ve di\u011fer biyopolimerlerden olu\u015fturulan\u00a0<strong>biyoplastikler, biyoenzimler ve biyomalzemeler<\/strong>\u00a0\u00f6ne \u00e7\u0131kan ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 20 y\u0131l i\u00e7erisinde ciddi anlamda pazar pay\u0131na sahip olacak olan proses ve \u00fcr\u00fcnlerdendir .<\/p>\n<p><strong>Medikal Biyoteknoloji\u00a0<\/strong><br \/>\nAd\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere medikal biyoteknoloji insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na eczac\u0131l\u0131k ve t\u0131bbi bilimleri desteklemektedir. Gen ekspresyonuna etki eden molek\u00fcler ve h\u00fccresel mekanizmalar, h\u00fccrenin geli\u015fimi ve h\u00fccresel s\u00fcre\u00e7ler hakk\u0131nda insano\u011flunun bilgisi ne denli artm\u0131\u015fsa; t\u0131bbi ve farmasotik problemlere kar\u015f\u0131 biyoteknolojik uygulamalar\u0131n \u00e7e\u015fidi de ayn\u0131 oranda artm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/anahtar.sanayi.gov.tr\/userfiles\/image\/ocak_14\/genetically-modified-foodgmo-bans-laws-and-labels-from-around-the-world---treehugger-6cskrrtp(k).jpg\" alt=\"\" width=\"351\" height=\"235\" align=\"left\" border=\"1\" hspace=\"1\" \/>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle ila\u00e7 end\u00fcstrisi i\u00e7in proteinlerin \u00fcretilmesinde biyoteknolojik y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmas\u0131na olduk\u00e7a yayg\u0131n bir \u015fekilde ba\u015fvurulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu alanda ba\u015fta 1986\u2019da onaylanm\u0131\u015f olan Hepatit B a\u015f\u0131s\u0131 olmak \u00fczere geleneksel y\u00f6nteme g\u00f6re olduk\u00e7a g\u00fcvenilir biyoteknolojik a\u015f\u0131lar geli\u015ftirilmi\u015ftir. Son y\u0131llarda ise,\u00a0<strong>Rekombinant\u00a0<\/strong>DNA tekniklerinin kullan\u0131m\u0131 ile HIV a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar at\u0131lmaktad\u0131r. A\u015f\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra son y\u0131llarda antibiyotiklerin a\u015f\u0131r\u0131 dozlarda kullan\u0131lmas\u0131 sonucunda olu\u015fan \u00e7oklu ila\u00e7 direnciyle ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in diren\u00e7li genin izlenerek \u00f6zg\u00fcn\u00a0<strong>antibiyotiklerin<\/strong>geli\u015ftirilmesi de farmasotik biyoteknoloji kapsam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131saca, bir organizmada hastal\u0131\u011fa neden olan mutasyona u\u011fram\u0131\u015f geni ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar yoluyla de\u011fi\u015ftirme olarak tan\u0131mlanabilecek,\u00a0<strong>gen terapisi<\/strong>, biyoteknoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda gelecek vaat eden alanlardan birisidir. Kistik fibroz, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, AIDS ve kanser gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde yeni gen terapilerinin geli\u015ftirilmesine devam edilmektedir. Ayr\u0131ca gen terapisi yoluyla ki\u015fiye \u00f6zel tedavi y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesi de ama\u00e7lanmaktad\u0131r .<\/p>\n<p>V\u00fccutta di\u011fer organ ve sistemleri etkilemeden sadece enfeksiyonlu h\u00fccreleri hedefleyen ve\u00a0<strong>kontroll\u00fc ila\u00e7 sal\u0131m sistemlerinde<\/strong>\u00a0kullan\u0131lan\u00a0<strong>nanopartik\u00fcller\u00a0<\/strong>de hem nanoteknoloji ve biyoteknoloji gibi iki alan\u0131n yak\u0131nsamas\u0131na \u00f6rnek te\u015fkil etmekte hem de kanser hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde umut olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Agrobiyoteknoloji<\/strong><br \/>\nAgrobiyoteknoloji tar\u0131msal, hayvanc\u0131l\u0131k ve g\u0131da biyoteknolojisi olarak \u00fc\u00e7 alt alana ayr\u0131lmaktad\u0131r. Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerde biyoteknoloji, verim ve kaliteyi s\u0131n\u0131rland\u0131ran parametreleri yok etmede ve b\u00f6ylelikle ihtiya\u00e7 duyulan miktarda ve \u00e7e\u015fitte \u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmek \u00fczere kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7larla bitkiler \u00fczerinde\u00a0<strong>molek\u00fcler bitki \u0131slah\u0131,<\/strong>\u00a0geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f bitkiler ve molek\u00fcler tan\u0131 gibi konularda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/anahtar.sanayi.gov.tr\/userfiles\/image\/ocak_14\/pharmcorn(k).jpg\" alt=\"\" width=\"327\" height=\"218\" align=\"right\" border=\"1\" hspace=\"1\" \/>K\u0131saca, bitkiye ihtiyac\u0131 oldu\u011fu besin maddelerini sa\u011flamada ve bunlar\u0131 h\u00fccreye almas\u0131nda yard\u0131m eden mikroorganizmalar ve onun ticari form\u00fclasyonlar\u0131 olarak tan\u0131mlanan\u00a0<strong>biyog\u00fcbre\u00a0<\/strong>de tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki biyoteknoloji uygulamalar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Hayvanc\u0131l\u0131kta ise<strong>\u00a0molek\u00fcler hayvan \u0131slah\u0131<\/strong>\u00a0teknikleri kullan\u0131lmakta ve b\u00f6ylece besi hayvanlar\u0131nda kas h\u00fccrelerinin \u00e7o\u011falmas\u0131, s\u00fct \u00fcretiminin fazlala\u015fmas\u0131 gibi faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Bu faaliyetlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in ilk etapta hayvanlar\u0131n genetik haritalar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<strong>\u00a0\u00dcreme biyoteknolojisi<\/strong>\u00a0ise in-vitro ve in-vivo embriyo \u00fcretimi, embriyo transferi, embriyonun dondurulmas\u0131, manip\u00fclasyonu, cinsiyetinin belirlenmesi ve y\u00f6nlendirilmesi gibi yollara ba\u015fvurarak do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131n\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n<p>G\u0131da biyoteknolojisi ise \u00f6zellikle g\u0131da sanayinin daha ekonomik ve verimli \u00e7\u0131kt\u0131lar elde etmesini sa\u011flamay\u0131, kalite ve g\u00fcvenilirli\u011fin kontrol\u00fcn\u00fc hedeflemekte ve bu ama\u00e7la girdilerde biyoteknolojik teknikleri uygulamaktad\u0131r. Asl\u0131nda fermentasyon ve mayalanma gibi proseslerin \u00e7ok uzun y\u0131llardan beri g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinse de son y\u0131llarda g\u0131dalarda daha \u00e7ok tat, aroma ve rengin korunmas\u0131, raf \u00f6mr\u00fcn\u00fcn, besin de\u011ferinin ve sindirilebilirli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan enkaps\u00fclasyon teknolojisi, g\u0131da sanayinde kullan\u0131lacak\u00a0<strong>enzimlerin bakterilerden \u00fcretilmesi, probiyotik \u00fcr\u00fcnler,<\/strong>\u00a0<strong>mikroarray\u00a0<\/strong>\u00fczerine olu\u015fturulmu\u015f\u00a0<strong>tan\u0131 ve kitlerin<\/strong>\u00a0geli\u015ftirilmesi \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r .<br \/>\nhttps:\/\/anahtar.sanayi.gov.tr\/tr\/news\/21-yuzyilin-teknolojisi-biyoteknoloji-ve-uygulama-alanlari\/669<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eda \u00dcNAL \/ Sanayi ve Teknoloji Uzman\u0131 (Bilim ve Teknoloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) \u0130lk olarak 1917 y\u0131l\u0131nda Macar m\u00fchendis olan Karl Ereky taraf\u0131ndan \u201cCanl\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131 ile yap\u0131lan t\u00fcm \u00fcretim i\u015fleri\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanan Biyoteknoloji, geli\u015fmi\u015f ve modern tekniklerin biyolojik sistemlere uygulanmaya ba\u015flamas\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cBilgi birikimi, \u00fcr\u00fcn ve hizmet \u00fcretimi i\u00e7in canl\u0131 ve cans\u0131z organizmalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi, bilim ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=68"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":183,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68\/revisions\/183\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/174\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=68"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=68"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=68"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}