{"id":194,"date":"2018-05-15T16:49:30","date_gmt":"2018-05-15T13:49:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mebid.org\/?p=194"},"modified":"2018-05-17T16:53:46","modified_gmt":"2018-05-17T13:53:46","slug":"milli-ilacta-tren-kaciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/haber\/milli-ilacta-tren-kaciyor\/","title":{"rendered":"Milli ila\u00e7ta tren ka\u00e7\u0131yor"},"content":{"rendered":"<div class=\"row\">\n<div class=\"col-md-22\">\n<header class=\"head-col\">\n<div class=\"heading\">\n<p class=\"spot\">28 \u015eubat d\u00f6neminde mecburen kald\u0131\u011f\u0131 ABD\u2019de ila\u00e7 \u015firketlerinde 15 y\u0131l uzman ara\u015ft\u0131rmac\u0131, proje direkt\u00f6r\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p 60 patentli ve 12 ila\u00e7 a\u015famas\u0131na kadar gelmi\u015f molek\u00fcl geli\u015ftiren Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cmilli ilac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fcyle heyecanlan\u0131p 22 y\u0131l sonra 2014\u2019te \u00fclkesine geri d\u00f6nd\u00fc. Ancak verdi\u011fi 24 projesi de b\u00fcrokrasi engeline tak\u0131ld\u0131. G\u00fczel, yine de umutlu: &#8220;Bizi 15 Temmuzlar de\u011fil ila\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u0131kar. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z milli ila\u00e7 meselesine el atmal\u0131. Singapur, G\u00fcney Kore ba\u015fard\u0131, biz de ba\u015farabiliriz. ABD&#8217;ye mecbur de\u011filiz.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"information\"><span class=\"item signature\"><span class=\"person\"><span class=\"bio\"><strong class=\"name\">Recep Yeter\u00a0<\/strong><\/span><\/span><\/span><time class=\"item time\" data-color=\"green\">13 Mart 2018-\u00a0<\/time><span class=\"item agency\"><span class=\"name\">Yeni \u015eafak<\/span><\/span><\/div>\n<\/header>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-md-16\" data-id=\"3177598\">\n<article class=\"main-col\">\n<div class=\"display\">\n<figure class=\"inside\" data-media=\"image\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/image.yenisafak.com\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/08\/15\/resized_0e976-71960750mansetc.jpg\" alt=\"Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n 2013\u2019teki \u201cmilli ilac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fcyle heyecanlan\u0131p 20 y\u0131l sonra \u00fclkesine d\u00f6nd\u00fc\" \/><\/div><figcaption>\n<div class=\"spot\">Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n 2013\u2019teki \u201cmilli ilac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fcyle heyecanlan\u0131p 20 y\u0131l sonra \u00fclkesine d\u00f6nd\u00fc<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<div class=\"reactions flex\">\n<div class=\"reaction-group\" data-display=\"site\">\n<div class=\"share share-single classible\" data-id=\"3177598\" data-type=\"3\" data-url=\"https:\/\/www.yenisafak.com\/hayat\/milli-ilacta-tren-kaciyor-3177598\" data-title=\"\">\n<div class=\"icon-group circle x32\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"comment-popup\" data-id=\"3177598\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"text text-a600a0 \">\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"261c3a28-8067-4576-d42e-c9678a7cf765\" data-card-type=\"Text\">28 \u015eubat d\u00f6neminde mecburen kald\u0131\u011f\u0131 ABD\u2019de 12\u2019si ila\u00e7 a\u015famas\u0131na kadar gelmi\u015f 60 patentli molek\u00fcl geli\u015ftiren Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel ile yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila\u00e7 dosyas\u0131 vesilesiyle bulu\u015ftuk.\u201c\u00dcmidimi kaybetmek \u00fczereyken ila\u00e7 dosyas\u0131 diziniz ile yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fcm\u201d diyen Do\u00e7.Dr. Mustafa G\u00fczel, \u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 T\u0131p Fak\u00fcltesi, T\u0131bbi Farmakoloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131. Hacettepe\u2019de Kimya okumu\u015f, 3-5 y\u0131l \u00f6\u011fretmenlikten sonra burs kazan\u0131p 1993\u2019te ABD\u2019ye gitmi\u015f. Doktora sonras\u0131 15 y\u0131l ABD\u2019de ila\u00e7 firmalar\u0131nda Uzman Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, K\u0131demli Bilim \u0130nsan\u0131, Proje Direkt\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015f. Clemson ve Northeastern \u00fcniversitelerinde, ArQule ve TransTech Pharma adl\u0131 ila\u00e7 firmalar\u0131nda kanser, diyabet, alzheimer hastal\u0131klar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, 60 adet patente imza atm\u0131\u015f ve 10 adet klinik a\u015famas\u0131na gelmi\u015f ila\u00e7 aday\u0131 molek\u00fcl geli\u015ftirmi\u015f. Bir ilac\u0131n tasar\u0131m\u0131ndan Faz-III \u2018e kadar t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda bulunmu\u015f, 12 ayr\u0131 ila\u00e7 projesinde 10 bin molek\u00fcl sentezlemi\u015f. 28 \u015eubat d\u00f6neminde m\u00fctedeyyin insanlara bask\u0131lar sebebiyle devletten ald\u0131\u011f\u0131 bursu geri \u00f6deyip bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ABD\u2019de devam etmeye karar verdi\u011fini anlat\u0131yor. \u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi\u2019nin davetiyle ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cMilli \u0130la\u00e7\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile heyecanlan\u0131p 2014\u2019te T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nm\u00fc\u015f, Kavac\u0131k\u2019taki kamp\u00fcste \u2018ila\u00e7 ar-ge\u2019si yap\u0131lan 4 katl\u0131 bir binada adeta bir bilim kovan\u0131 olu\u015fturmu\u015f. T\u00fcrkiye\u2019deki tek h\u00fccre ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve nakil cihaz\u0131n\u0131n da oldu\u011fu y\u00fcksek teknoloji laboratuvarlar\u0131nda ila\u00e7 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Projelerinin b\u00fcrokraside kar\u015f\u0131l\u0131k bulmamas\u0131n\u0131 \u201cT\u00fcrk\u00e7em yeterli de\u011fil galiba\u201d s\u00f6z\u00fcyle kendine ba\u011flayacak kadar m\u00fctevaz\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm Do\u00e7. Dr. G\u00fczel\u2019in en \u00e7ok istedi\u011fi \u00f6lmeden milli ilac\u0131m\u0131z\u0131 yapabildi\u011fimizi g\u00f6rmek. Mustafa G\u00fczel hoca ile harbi ve hasbi bir s\u00f6yle\u015fi yapt\u0131k.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"261c3a28-8067-4576-d42e-c9678a7cf765\" data-card-type=\"Text\">Hemen soray\u0131m. Ni\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"261c3a28-8067-4576-d42e-c9678a7cf765\" data-card-type=\"Text\">Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n 2013\u2019teki ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki milli ila\u00e7 s\u00f6ylemleri beni de \u00e7ok heyecanland\u0131rd\u0131. Medipol \u00dcniversitesi de benimle \u00e7al\u0131\u015fmak istedi\u011fini s\u00f6yledi. Her ne kadar ABD\u2019de bilim adam\u0131 olmu\u015fsam da bu \u00fclkede do\u011fdum b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. 1993\u2019te yurt d\u0131\u015f\u0131na giderken amac\u0131m bu topraklara hizmet etmekti. Rahmetli babam diyabet hastal\u0131\u011f\u0131ndan vefat etti, rahmetli annem de Alzheimer hastas\u0131yd\u0131 ve beni son zamanlar\u0131nda tan\u0131yam\u0131yordu. Malesef onlara faydam olamad\u0131 ama nihai amac\u0131m hep Anadolu insan\u0131na hizmet etmekti. Tabiri caizse gemileri yakt\u0131m ve \u00fclkeme hizmet i\u00e7in d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n<div class=\"template\">\n<figure class=\"inside \" data-append=\"true\" data-media=\"photo\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\" data-title=\"Foto\u011fraf\" data-original=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/upload\/2018\/03\/13\/02\/39\/38255f21guzelyeni.jpg\">\n<p><img src=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/02\/39\/resized_0de42-38255f21guzelyeni.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"icon-group x32 circle\"><\/div>\n<\/div><figcaption>\n<div class=\"info\"><\/div>\n<div class=\"spot\">Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel T\u00fcrkiye\u2019deki tek h\u00fccre ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve nakil cihaz\u0131n\u0131n da oldu\u011fu y\u00fcksek teknoloji laboratuvarlar\u0131nda ila\u00e7 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2 data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bulabildiniz mi?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">Geldi\u011fim g\u00fcnden bu yana T\u00dcB\u0130TAK&#8217;a 24 ayr\u0131 ciddi ve uzun soluklu proje verdim. En az\u0131ndan ger\u00e7ekten ila\u00e7 geli\u015ftirme ile ilgili \u00f6zg\u00fcn diyebilece\u011fimiz projelerdi bunlar. Ancak bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmad\u0131. Sadece Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan ila\u00e7 geli\u015ftirme merkezimiz ile ilgili fon ve birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck destek ald\u0131k. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli 4-5 projemiz desteklendi ama ila\u00e7 geli\u015ftirmek olduk\u00e7a maliyetli bir i\u015ftir. \u00d6ncelikli alanlar\u0131m\u0131zdan biri olmas\u0131na ragmen sanki birileri \u00f6teleme derdinde diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Arad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bulana kadar m\u00fccadelesini verece\u011fim.<\/p>\n<figure class=\"inside-news\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/image.yenisafak.com\/resim\/imagecrop\/2018\/02\/22\/01\/54\/resized_e8545-a81d515eilactedarikyonetimi.jpg\" alt=\"Hedef % 100 yerli\" \/><\/div><figcaption>\n<div class=\"title\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2 data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">Neden kar\u015f\u0131l\u0131k bulmad\u0131?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">Bilmiyorum. 2014&#8217;l\u00fc y\u0131llar FET\u00d6\u2019n\u00fcn devlet kurumlar\u0131ndan halen temizlenmedi\u011fi bir d\u00f6nemdi. Belki bu yap\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in reddedildi belki k\u0131skan\u0131ld\u0131, belki de proje \u00f6zg\u00fcn bulunmad\u0131 ama m\u00fccadele edip yerli ila\u00e7 geli\u015ftirmek i\u00e7in gayret g\u00f6sterece\u011fim. Bu u\u011furda oturup paslanmaktansa m\u00fccadele edip y\u0131pranmay\u0131 yerlerim.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">Halen y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir proje var m\u0131?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"7860ea95-e655-4f00-c2a4-f3a696168529\" data-card-type=\"Text\">\u015eu anda 6 aktif projemiz var. 2\u2019si parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 ile ilgili ila\u00e7 geli\u015ftirme projesi. Bir tanesi \u015fark \u00e7\u0131ban\u0131 ile ilgili bunu Avrupa Birli\u011fi destek fonuyla beraber yap\u0131yoruz. 2 adet kanser ilac\u0131 1 tane de obezlik projemiz var. Toplasan 1-1,5 milyon liral\u0131k kaynak alan projelerden bahsediyoruz. Misal, bir proje 200 bin lira, bir proje 360 bin lira. Tabi bu kaynaklarla belki etken maddesini geli\u015ftirebilir, sentezleyebilirsiniz ama biyolojik aktivitesini bile yapamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<div class=\"template\">\n<figure class=\"inside \" data-append=\"true\" data-media=\"photo\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\" data-title=\"Foto\u011fraf\" data-original=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/upload\/2018\/03\/13\/02\/40\/04b66e8fmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\">\n<p><img src=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/02\/40\/resized_9b83c-04b66e8fmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"icon-group x32 circle\"><\/div>\n<\/div><figcaption>\n<div class=\"info\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Yani evinde \u201ckansere \u00e7are buldum\u201d diyenlere g\u00fcvenilmemeli mi?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">\u0130la\u00e7 geli\u015ftirme \u00f6yle uzun soluklu bir i\u015f ki, bu insanlar\u0131m\u0131z asl\u0131nda daha ma\u00e7a yeni ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fil. Siz etken maddeyi buldunuz ama bunun g\u00fcvenlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var, etkinlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var, hayvan deneyleri var. Pek \u00e7ok a\u015famas\u0131 var. Yani 10 y\u0131l\u0131 bulabilecek bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n daha ba\u015f\u0131ndas\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">En \u00e7ok diyabet konusunda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. 13 milyon diyabet hastam\u0131z var, T\u00fcrkiye\u2019de bir tane milli diyabet ilac\u0131m\u0131z da m\u0131 yok?<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Hay\u0131r yok. Bildi\u011fim T\u00fcrkiye&#8217;de sadece fason ve muadil \u00fcretiliyor. Bir tane farkl\u0131 bir endikasyonda \u00fcretilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f oldu\u011funu duydum, onu da \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmad\u0131m ama ruhsat almakla ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Yani bizim bildi\u011fimiz, kendi ilac\u0131m\u0131z, patenti ile bize ait, yeni geli\u015ftirdi\u011fimiz tamamen \u00f6zg\u00fcn bir molek\u00fcl\u00fcm\u00fcz maalesef hen\u00fcz yok.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Bir ambargo durumunda jenerik-muadil bile olsa ila\u00e7 \u00fcretim kapasitemiz yetecek d\u00fczeyde mi?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">\u0130la\u00e7ta \u00fclke olarak d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z. D\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kta enerjiden sonra ila\u00e7 ikinci s\u0131rada geliyor. T\u00fcrkiye&#8217;yi belki 15 Temmuzlar veya ba\u015fka b\u00f6yle ayaklanmalar y\u0131kamaz ama Allah korusun ilac\u0131n\u0131 ithal etti\u011fimiz firmalar\u0131n bize \u00fcr\u00fcn vermedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00fclkemiz ger\u00e7ekten \u00e7ok zor durumda kal\u0131r. Malum \u0130ran&#8217;a ambargo uyguland\u0131 ama \u0130ran art\u0131k \u015fu anda <strong>biyoteknolojik<\/strong> \u00fcr\u00fcnlerde ve ila\u00e7 konusunda kendi kendine yeter oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u0131llar\u0131 ba\u015f\u0131na geldi. Umar\u0131m bizde kendimize yeter hale geliriz.<\/p>\n<figure class=\"inside-news\"><figcaption>\n<div class=\"title\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Biz neden milli ilac\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmiyoruz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">\u00c7\u00fcnk\u00fc bizim modern k\u00f6le kalmam\u0131z\u0131 istiyorlar. Benim yapt\u0131\u011f\u0131m asl\u0131nda biraz da Spartak\u00fcsl\u00fck. Yani bu modern k\u00f6leli\u011fe isyankarl\u0131k. Biz bat\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapamaz m\u0131y\u0131z? T\u00fcrkiye\u2019nin yetkin bilim adamlar\u0131 var. Biraraya gelinirse ve ila\u00e7 geli\u015ftirmede ba\u015far\u0131l\u0131 olabilecek gruplar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar var. Ama b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck durumday\u0131z. Herkes kendi alan\u0131nda bir \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yerli firmalar buna cesaret edemiyor. Akademisyenler end\u00fcstriye y\u00f6n veremiyor. Tabi pek \u00e7o\u011fumuz da \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum bilim de\u011fil film yap\u0131yor. Bu konuda \u00fclkemizde \u00f6nemli bir ger\u00e7ekte burada ciddi bir meslek taassubuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmek isterim. Baz\u0131lar\u0131 hem ila\u00e7 bizim i\u015fimizdir sen anlars\u0131n ila\u00e7tan diyor hem de kendileri de milli ila\u00e7 geli\u015ftirmeye katk\u0131da bulunmuyorlar. \u0130la\u00e7 geli\u015ftirme ger\u00e7ekten ciddi bir i\u015ftir ve yakla\u015f\u0131k 16 ayr\u0131 bilim alan\u0131n\u0131n \u00f6zverili katk\u0131lar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Tek bir alan bunu imkans\u0131z yaln\u0131z ba\u015f\u0131na ba\u015faramaz.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Siz iyi bir bilim adam\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">\u0130la\u00e7 konusunda iddial\u0131y\u0131m ve 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n tecr\u00fcbem var. ABD\u2019de hi\u00e7bir meslek taassubu olmadan eczac\u0131s\u0131 kimyac\u0131s\u0131 doktoru hep birlikte projeler geli\u015ftirip her a\u015famada ilgili meslek gruplar\u0131ndan destek ald\u0131m. 60 patent, 10 bin molek\u00fcl, 12 tane ila\u00e7 aday\u0131, Faz-II Faz-III&#8217;e gelmi\u015f molek\u00fcllerimiz hep bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda elde edildi. Asl\u0131nda bilim insanlar\u0131n\u0131, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 ve end\u00fcstri liderlerini bir araya getirebilirsek o zaman ger\u00e7ekten kendimize yetebilecek ve hatta ba\u015fka \u00fclkelere de \u00fcretti\u011fimiz ila\u00e7lar\u0131 satabilecek ila\u00e7lar geli\u015ftirebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u0131pk\u0131 milli arabada sa\u011flanan konsens\u00fcs ve k\u00fcmele\u015fme ila\u00e7 alan\u0131nda da uygulanabilir. Sadece muadil ya da fason \u00fcr\u00fcn olarak de\u011fil yenilik\u00e7i ila\u00e7 dedi\u011fimiz kendi molek\u00fcl\u00fcm\u00fcz, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131yla yani patenti ve yay\u0131nlar\u0131 ile tamamen \u00fclkemize ait ila\u00e7 geli\u015ftirebiliriz.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">H\u00fck\u00fcmetin bu meseleye bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">15 y\u0131lda T\u00fcrkiye ciddi \u00e7\u0131\u011f\u0131r atlad\u0131. \u00c7ift yollar, barajlar, k\u00f6pr\u00fcler, havalimanlar\u0131 vs. bunlar \u00e7ok g\u00fczel, Allah raz\u0131 olsun. \u015eimdi \u00fclkeyi u\u00e7uracak olan y\u00fcksek teknoloji ve<strong> biyoteknoloji<\/strong> projeleridir. Yani i\u00e7i dolu, ciddi, uzun soluklu, sanayi ve akademisyenlerin bir araya geldi\u011fi devletimizin de kontrol etti\u011fi, katma de\u011feri y\u00fcksek projeler olmal\u0131. \u00d6rne\u011fin, Zeytin Dal\u0131 Harekat\u0131&#8217;nda kendi \u00fcretti\u011fimiz \u0130nsans\u0131z Hava Arac\u0131&#8217;n\u0131 kullan\u0131yoruz. Kendi savunma sanayimizi geli\u015ftirmemizin \u00f6nemini ya\u015fayarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Kendi ilac\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmek de inan\u0131n bize \u00e7ok \u00f6zg\u00fcven sa\u011flayacak. Bir de biz molek\u00fcl\u00fc hemen Faz-III Faz-IV&#8217;\u00fc yapal\u0131m demiyorum. E\u011fer molek\u00fcl\u00fc Faz-I&#8217;e getirirsek 3-5 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m an\u0131nda 100 milyon dolar etmeye ba\u015fl\u0131yor. B\u00fcy\u00fck firmalar sat\u0131n almak i\u00e7in pe\u015finizde dola\u015f\u0131yor. Yani ekonomik anlamda da kazan\u00e7l\u0131 olan projeler bunlar. Sat\u0131n alan firma geli\u015ftirmeyi yap\u0131yor, g\u00fcvenlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yap\u0131yor ve piyasaya sunuyor. Gerekirse \u00fclkemizde bunu yapabilecek merkezler var art\u0131k.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Patent kanunu bu konuda nerede duruyor?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Malumunuz Hindistan D\u00fcnya Patent Haklar\u0131n\u0131 dinlemiyor. Benim 1-1,5 milyon kanser hastas\u0131 vatanda\u015f\u0131m var ve ben bunu dinlemiyorum diyor hakl\u0131 olarak. Jenerik olarak ayn\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fc yap\u0131yor. Bat\u0131da hasta ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k 100 bin dolarl\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fc 2 bin dolara sat\u0131yor. D\u00fcnya Patent Haklar\u0131 A\u011f\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kal\u0131m demiyorum. Biz n\u00fcfusu b\u00fcy\u00fck bir \u00fclkeyiz. D\u00fcnya Patent Kanunu\u2019na uyal\u0131m ama son d\u00f6nemde getirilen ve elimizi ba\u011flayan reg\u00fclasyonlar\u0131n da ciddi \u015fekilde bir g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">E\u015e\u0130M\u0130N MAKYAJ \u00c7ANTASINDA HAMMADDE GET\u0130RD\u0130M<\/h2>\n<h2 data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">T\u00fcrkiye\u2019de hammadde \u00fcretimi yok. Siz ila\u00e7 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yaparken hammaddeyi nas\u0131l, nereden temin ediyorsunuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"174dc820-bb1a-409f-85bd-93e6a52129ca\" data-card-type=\"Text\">Bu konuda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z var. E\u015fim Amerika&#8217;dan buraya gelirken makyaj \u00e7antas\u0131 ile kimyasal madde getirmek durumunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 Bakan Bey&#8217;e bile zikrettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada 1000 dolara temin edilebilecek bir sarf malzemesi burada bazen 4-5 bin dolar\u0131 bulabiliyor. Amerika&#8217;da bir bilim adam\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bir kimyasal\u0131 ya da ila\u00e7 ham maddesini \u0131smarlar, ertesi g\u00fcn masas\u0131ndad\u0131r ya da laboratuvar\u0131ndad\u0131r. Burada belki 6 aydan daha fazla s\u00fcren beklemelerimiz oluyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok aksat\u0131yor ve uzat\u0131yor. Tabi ki kontrol olsun, \u00fclkeye ka\u00e7ak madde sokmayal\u0131m ama bir ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 olan molek\u00fcller veya ham maddeler de bu \u00fclkeye rahat ve h\u0131zl\u0131 girebilsin. Sanki \u00fclkemizde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engllemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir mekanizma var gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<ul data-card-id=\"2b91e67b-986f-4cb0-d14f-446e9a693ae8\" data-card-type=\"Ul\">\n<li><strong>Kim neden b\u00f6yle bir k\u0131s\u0131tlama uyguluyor?<\/strong><\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#8217;de sarf malzeme veya t\u0131bbi cihaz getiren firmalar var ve buradan nemalanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olabilirler. Ben herhangi bir firmadan telefonla, bilgisayarla sipari\u015f verip ertesi g\u00fcn\u00fc laboratuvar\u0131mda bu \u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilmeliyim. ABD\u2019de b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k y\u0131llarca. 6 ay sadece bir maddenin gelmesini beklerseniz proje nas\u0131l ilerler? Bu b\u00fcrokrasi kurallar\u0131 de\u011fi\u015fmeli art\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz ila\u00e7 AR-GEsi konusunda treni ka\u00e7\u0131rmak \u00fczereyiz. Sizin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinizi ve yapmak istediklerinizi birileri yap\u0131yor ve bunu yay\u0131nl\u0131yor o zaman siz \u00e7ok ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 farkediyorsunuz.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Kamu kurumlar\u0131n\u0131n milli ila\u00e7 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">\u00c7ok yava\u015f buluyorum. Sadece kendi projem ge\u00e7medi\u011fi i\u00e7in s\u00f6ylemiyorum. Sen Amerika&#8217;da bir noktaya getirdi\u011fin molek\u00fcl\u00fc burada geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun, maliyetten iyice k\u0131rp\u0131yorsun, yine de ge\u00e7miyor ama baz\u0131 yerlerde farkl\u0131 kurumlar bir \u015fekilde projesini ge\u00e7irip \u00f6denek alabiliyor. \u0130la\u00e7 konusunda yetkili kamu kurumlar\u0131 kendi ila\u00e7 adaylar\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmeye y\u00f6nelilk projelere \u00f6ncelik vermeil ve yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc de do\u011fru kullanmal\u0131d\u0131r. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n sanki kolu kopuk, aya\u011f\u0131 sakat insandan maraton ko\u015fmas\u0131n\u0131 bekler gibi c\u00fczi rakamlarla birilerinden ila\u00e7 geli\u015ftirmesini beklemesi hayalcilik olur. Zaten bu konuda olan destekler maalesef Ar-Ge projelerinden \u00e7ok \u00dcr-Ge projeleri olmaktan ileri gitmiyor. Kurumlar\u0131n burada ciddiyeti ve sab\u0131rla projeleri takip edip iyilerine destek olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<figure class=\"inside-news\"><figcaption>\n<div class=\"title\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Kendi ilac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in ABD&#8217;ye veya global firmalara mecbur muyuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Hay\u0131r mecbur de\u011filiz. Sadece ilac\u0131 d\u00fcnyaya veya Ortodo\u011fu&#8217;ya veya di\u011fer \u00fclkelere satmak istiyorsak ABD i\u00e7in FDA ( Amerika \u0130la\u00e7 ve G\u0131da Dairesi) veya Avrupada ise tek otorite olan EMA ( Avrupa \u0130la\u00e7 \u0130daresi) b\u00fcrolar\u0131ndan olur al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Malum bir ilac\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in ortalama 10- 15 y\u0131l s\u00fcre, 1.5 milyar dolar gerekiyor. Ama biz pre-klini\u011fi bitirip \u00f6rne\u011fin bir kanser ilac\u0131 geli\u015ftirdi\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek zaten global firmalar gelip 1-2 milyar dolar teklifle bunun tescil haklar\u0131n\u0131 almak isteyecektir. Ama geli\u015ftiren bilim heyeti ve ve devletimiz istemezse biz hepsini geli\u015ftirebiliriz. Yeterki biz isteyelim, do\u011fru kararlar\u0131 ve do\u011fru ad\u0131mlar\u0131 do\u011fru giri\u015fimci veya ki\u015filerle gidebilirsek milli ila\u00e7 \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn olur<\/p>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">B\u00f6yle bir tabloda milli ilac\u0131m\u0131z\u0131 ne zaman nas\u0131l geli\u015ftirece\u011fiz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Bu benim ger\u00e7ekten hayalim. E\u011fer ilk \u00f6nce hayal etmezseniz onu ba\u015faramazs\u0131n\u0131z. Bu ama\u00e7la \u00fclkeme geri d\u00f6nd\u00fcm. Bu biraz Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ve takibiyle olabilecek bir \u015fey. Ben bazen \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum T\u00fcrkiye&#8217;de global firmalar\u0131n etkiledi\u011fi kurum veya merciler var gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00fcrokratik engeller var, \u00f6zg\u00fcn projelerin bir \u015fekilde \u00f6n\u00fc kesiliyor. Belki 2019&#8217;dan sonra biraz daha rahatlarsak, milli ila\u00e7 konusunda \u00fcmitli olabilirim. Ama ciddi bir konsensus olmas\u0131 gerekti\u011fini de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bat\u0131l\u0131 global eller mutlaka belli ki\u015fileri etkileyerek T\u00fcrkiye&#8217;deki at\u0131lan ad\u0131mlara m\u00fcdahale edecektir. Ben bu ama\u00e7larla gelmeseydim zaten hi\u00e7 d\u00f6nmezdim. \u00dclkeme hizmet etmek istiyorum. Anne ve babam\u0131 bu sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 nedeniyle kaybettim. Onlara faydam olamad\u0131 Anadolu insan\u0131ma belki bir faydam olur. Elbette hepimiz \u00f6lece\u011fiz ama ya\u015farken sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famak ad\u0131na insanlara faydal\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">GLOBAL F\u0130RMALARIN SABOTE ETMEMES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N B\u0130RDEN FAZLA K\u00dcMELE\u015eME OLMALI<\/h2>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Somut olarak ne \u00f6neriyorsunuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Ciddi bilim konsensusu olursa devlet de bunu kontrol ederse olur, ba\u015farabiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Alan\u0131nda yeti\u015fmi\u015f iyi bilim insanlar\u0131 olmal\u0131 bu olu\u015fumlarda. Bunu G\u00fcney Kore ve Singapur ba\u015fard\u0131. Amerika&#8217;da yeti\u015fen G\u00fcney Koreli ya da Singapurlu bilim adamlar\u0131n\u0131, &#8220;Orada ne kadar al\u0131yorsunuz? ne yap\u0131yorsunuz? Gelin \u00fclkeye hizmet edin biz size ayn\u0131 \u015fartlar\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z.&#8221; dedi \u00fclkelerinin liderleri. Onlar da d\u00f6n\u00fcp \u00fclkelerine faydal\u0131 oldular. Bak\u0131n Samsung bile art\u0131k \u015fu anda <strong>biyoteknolojiye<\/strong> yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor. Normalde elektronik cihaz \u00fcreten bir firma. Yani Kore bunu ba\u015far\u0131yorsa T\u00fcrkiye neden ba\u015farmas\u0131n. T\u00fcrkiye&#8217;nin farkl\u0131 farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten k\u00fcmeler olmal\u0131 ki global firmalar hepsini kontrol edemesin. Ar-Ge`ye ayr\u0131lan fonlar ciddi \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli, fonlar takip edilmeli, ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fclen projeler mercek alt\u0131na al\u0131n\u0131p devam\u0131 desteklenmeli. Ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar ise fonlamalar\u0131 durdurulup ciddi m\u00fceyyide ile kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir. Hatta ila\u00e7 geli\u015ftirme ile ilgili 10-15 farkl\u0131 merkez olursa mutlaka bir yerden bir \u015feyler \u00e7\u0131kartabiliriz. T\u00fcrkiye\u2019nin Ar-Ge i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan teknoloji i\u00e7in hem akademide, hem sekt\u00f6rdeki teknoloji ve inovasyon kapasitesinin envanteri \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131; yat\u0131r\u0131mc\u0131, sanayici, akademisyen ve devlet bir araya gelmeli ve koordineli hareket edilmelidir.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Global ila\u00e7 firmalar\u0131 nas\u0131l engelliyor bu t\u00fcr giri\u015fimleri?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"b664102e-a109-4a63-e94a-ea67adb06e07\" data-card-type=\"Text\">Ortado\u011fu\u2019da milli ve yerli firmalar\u0131 veya kendi paravan firmalar\u0131n\u0131 kullanarak \u201cyeter ki ila\u00e7 geli\u015ftirilmesin\u201d diye \u00f6zel fonlarla zorlad\u0131klar\u0131n\u0131 duydum. Bu konu da Banglade\u015f, Pakistan ve Hindistan\u2019dan bir ka\u00e7 firmayla da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Diyabet ilac\u0131 geli\u015ftirdi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 3-5 milyon dolar yat\u0131r\u0131mla pre-klinik ara\u015ft\u0131rmalara yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yat\u0131r\u0131m sonrada klinik a\u015famada yapaca\u011f\u0131n\u0131z harcamalarla y\u0131ll\u0131k cirosu birka\u00e7 milyar dolar olabilecek bir ila\u00e7 geli\u015ftiriyorsunuz. Hi\u00e7 bir firma pazar\u0131n\u0131 kaybetmek istemeyecektir bu y\u00fczden sizin geli\u015ftrmek istemenizi sekteye u\u011fratmak istemesi elbette do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<div class=\"template\">\n<figure class=\"inside \" data-append=\"true\" data-media=\"photo\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\" data-title=\"Foto\u011fraf\" data-original=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/upload\/2018\/03\/13\/02\/37\/3e5b6fd8mustafaguzelinkizimelikeaybaladauluslararasitipfakultesi2.jpg\">\n<p><img src=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/02\/37\/resized_e4217-3e5b6fd8mustafaguzelinkizimelikeaybaladauluslararasitipfakultesi2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"icon-group x32 circle\"><\/div>\n<\/div><figcaption>\n<div class=\"info\"><\/div>\n<div class=\"spot\">Do\u00e7. Dr. G\u00fczel&#8217;in k\u0131z\u0131 Melike Aybala G\u00fczel de ayn\u0131 fak\u00fcltede \u00f6\u011frenci ve babas\u0131n\u0131n izinden gidiyor.<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2 data-card-id=\"f8e350b5-1aaa-42e2-77b3-be717ce86e2f\" data-card-type=\"Text\">ABD&#8217;L\u0130 F\u0130RMALARDAN TEKL\u0130F ALDIM<\/h2>\n<h2 data-card-id=\"f8e350b5-1aaa-42e2-77b3-be717ce86e2f\" data-card-type=\"Text\">Ba\u015faramazsan\u0131z ne olacak?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"f8e350b5-1aaa-42e2-77b3-be717ce86e2f\" data-card-type=\"Text\">Ben \u00f6lmeden kendi geli\u015ftirdi\u011fim bir molek\u00fcl\u00fc T\u00fcrkiye&#8217;de g\u00f6rebilir miyim? \u0130n\u015fallah g\u00f6r\u00fcr\u00fcm. Ama g\u00f6remesem bile 10-15 tane \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirirsem ne mutlu diyorum. En az\u0131ndan \u00fclkeme hizmet etmemin de\u011fdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Son 2 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkiye birincilerini al\u0131yoruz \u0130stanbul Medipol olarak. Onlara ders veriyorum. \u00c7ocuklar \u00e7ok heyecanl\u0131 biz gelece\u011fin bilim insanlar\u0131 olmak istiyoruz, biz \u00fclkemize hizmet etmek istiyoruz diyorlar. Bunlar\u0131 yeti\u015ftirirsek in\u015fallah ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015fuzdur diye kabul ediyorum kendimi. Bunlar gelece\u011fin bilim adamlar\u0131 olacak belki \u00fclkemizin kaderini bu \u00e7ocuklar de\u011fi\u015ftirecek. Amerika\u2019dan beni geri \u00e7a\u011f\u0131ran \u00fcniversiteler veya firmalar oluyor ama ben b\u00f6yle parlak ve azimli beyinleri terketmek istemiyorum. Onlara rol model olup onlar\u0131n da ileride kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri cazip tekliflere kap\u0131lmamalar\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stererek onlara bir \u00f6rnek olmak istiyorum.<\/p>\n<ul data-card-id=\"ca6d17e4-c67d-4f94-b4ed-516815c012c5\" data-card-type=\"Ul\">\n<li><strong>ABD\u2019de buldu\u011funuz molek\u00fcller hangi a\u015famada?<\/strong><\/li>\n<li>60 patentimin 30&#8217;u diyabetle ilgili. T\u00fcrkiye&#8217;de benim bildi\u011fim 10 milyona yak\u0131n diyabet hastas\u0131 var. Gelecek vadeden ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m diyabet projesini tabiri caizse T\u00fcrkiye\u2019ye maletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, maalesef reddedildi. \u00d6zel ila\u00e7 firmalar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm, herkes \u00e7ok be\u011fendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ama arkas\u0131 gelmiyor. Kimse elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymak istemiyor, her\u015fey malesef hala devletten bekleniyor. Sadece biraz modifiye edip \u00fclkemize kazand\u0131rabiliriz bu ila\u00e7 adaylar\u0131n\u0131 \u00f6zl\u00fck haklar\u0131yla birlikte. \u015eu anda 12 civar\u0131nda klinik a\u015famas\u0131nda ilac\u0131m\u0131z var. 6 diyabet ilac\u0131, Faz-I a\u015famas\u0131nda. Obezlik ilac\u0131m\u0131z bunlardan biri. 4 tanesi Faz-II \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda. Faz-III&#8217;de ise 2 ila\u00e7 aday\u0131 molek\u00fcl\u00fcm\u00fcz var. Biri Alzheimer di\u011feri Diyabet ile ilgili.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">Bu ila\u00e7lar\u0131n hakk\u0131 size mi ait? T\u00fcrkiye\u2019ye nas\u0131l getirilebilir?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">\u00d6zl\u00fck haklar\u0131 ABD\u2019de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015firkete ait. Amerika&#8217;da ve di\u011fer t\u00fcm \u00fclkelerde kural budur. Bilim adam\u0131 ilac\u0131 geli\u015ftirir ama t\u00fcm \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 \u015firkete aittir. Ama oradaki molek\u00fcllerin hangilerinin ilaca d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini bilim adam\u0131 bilir. Labirentin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na hangi yoldan gidilece\u011fini biz biliyoruz. Bilim d\u00fcnyas\u0131nda bazen neyi yapmaman gerekti\u011fini iyi biliyorsan neyi yapman gerekti\u011fine daha iyi fokus olabiliyorsun. Molek\u00fcle tamamiyle hakim oldu\u011fum i\u00e7in o projede ilaca gitme yolundaki t\u00fcm alternatif yollar\u0131 elbette \u00fcretebilirim. Dolayisiyla neyi yapmak, neyi yapmamak gerekti\u011fini bildi\u011fim i\u00e7in milli ila\u00e7 ve yerli ila\u00e7 konusunda maliyetin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi konusunda ciddi katk\u0131lar sa\u011flayabilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Maliyeti azaltarak ve k\u0131sa zamanda diyabet ya da kanser ile ilgili ciddi projeler yaparak ilac\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirebiliriz.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">T\u00dcB\u0130TAK destek verdi\u011fi projelerin tamamlan\u0131p tamamlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol ediyor mu?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">Burada da s\u0131k\u0131nt\u0131lar var asl\u0131nda. Projeler onaylandiktan sonra devam ederken de kontrol mekanizmalar\u0131 biraz zay\u0131f diyebiliriz. Ba\u015far\u0131l\u0131, ciddi projeler takip edilip \u00f6d\u00fcllendirilmeli. Ba\u015far\u0131s\u0131z olan projelerle ilgili a\u00e7\u0131klama istenip gerekirse yapt\u0131r\u0131mlar uygulanmal\u0131.<\/p>\n<figure class=\"inside-news\"><figcaption>\n<div class=\"title\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<h2 data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">Milli veya yerli firmalar\u0131n teknoloji alt yap\u0131lar\u0131n nas\u0131l?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"73e5bb30-4b49-4d59-8e20-c94b4d815dbb\" data-card-type=\"Text\">\u00dclkemizde 7-8 ayr\u0131 ila\u00e7 firmas\u0131n\u0131 gezdim. Genellikle form\u00fclasyon ve analitik altyap\u0131 anlamda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar var. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha ziyade biyoe\u015fde\u011ferlilik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in formulasyon ve \u00fcr\u00fcne geli\u015ftirme. Proses geli\u015ftirme konular\u0131 iyi kurulmu\u015f. Ama Ar-Ge sistemati\u011finde kullan\u0131lan daha techizatl\u0131 daha komplike yat\u0131r\u0131mlar g\u00f6rmedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc o alanda kendilerini geli\u015ftirmek istemediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<div class=\"template\">\n<figure class=\"inside \" data-append=\"true\" data-media=\"photo\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\" data-title=\"Foto\u011fraf\" data-original=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/upload\/2018\/03\/13\/02\/34\/f8fd377cmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\">\n<p><img src=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/02\/36\/resized_318d0-f8fd377cmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"icon-group x32 circle\"><\/div>\n<\/div><figcaption>\n<div class=\"info\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2 data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Bir molek\u00fcl ilaca nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">\u0130la\u00e7 geli\u015ftirmek ciddi ve uzun soluklu bir i\u015f. Bir ilac\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in \u00f6n g\u00f6r\u00fclen rakam 1,5 Milyar Dolar. Bu s\u00fcre\u00e7 5-6 a\u015famadan olu\u015fuyor.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Faz-0: Klinik \u00f6ncesi \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 3-4 y\u0131l s\u00fcr\u00fcyor. Maliyeti 200-250 milyon dolar ama biz T\u00fcrkiye&#8217;de nokta at\u0131\u015f\u0131 yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Milli ila\u00e7 da ancak bu \u015fekilde geli\u015ftirilebilinir zaten. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim bu konuda fazla sabredecek ve farkl\u0131 alanlarda risk alacak zaman, para ve enerjimiz yok.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Faz-I: Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her g\u0131dan\u0131n zarar\u0131 da vard\u0131r yarar\u0131 da. Suyu bile 10 litre i\u00e7erseniz zarar verir. Faz-I tamamen g\u00fcvenlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu madde canl\u0131ya zararl\u0131 m\u0131 de\u011fil mi, zararl\u0131 dozu nedir bunlar\u0131n tespiti yap\u0131l\u0131yor. Denekler g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden se\u00e7iliyor ve insanl\u0131\u011fa faydas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve belli bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kabul ediyorlar. Burada 40-50 g\u00f6n\u00fcll\u00fcyle doz art\u0131\u015f\u0131 yap\u0131larak ila\u00e7 aday\u0131n\u0131 g\u00fcvenli dozu tespit ediliyor.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Faz-II: 250-300 hastadan ibaret bu \u00e7al\u0131\u015fmada etkenlik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k ger\u00e7ek hastalarda denemeye ba\u015fl\u0131yorsunuz. Mesela bir diyabet ilac\u0131 geli\u015ftirdiniz bunu diyabet hastalar\u0131nda denemek, hi\u00e7 ila\u00e7 kullanmayan hasta ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ve ba\u015fka bir ila\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak zorundas\u0131n\u0131z ki etkisini ispat edebilesiniz. Bu s\u00fcre\u00e7 2-3 y\u0131l\u0131 bulabiliyor. Belkide en maliyetli k\u0131s\u0131mlardan birisi bu a\u015famad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Faz-III: Bu \u00e7al\u0131\u015fma da art\u0131k ilac\u0131n\u0131z\u0131n dozu tespit edilmi\u015f, etkinli\u011fi ispatlanm\u0131\u015f ve farkl\u0131 polikliniklerde, farkl\u0131 \u0131rklarda, farkl\u0131 b\u00f6lgelerde d\u00fcnya genelinde 5-6 merkezli \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Bu belki 1000 belki 3000 hastadan ibaret. Art\u0131k polikliniklerde hastalarda uygulamaya ba\u015fl\u0131yoruz. Bu a\u015famada -ilac\u0131n v\u00fccuda olan etkisi, v\u00fccudun ilaca olan tepkisi- sonucunu alman\u0131z laz\u0131m. Faz-III \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bitince ila\u00e7 eczanelerde sat\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu k\u0131s\u0131mda fazla hasta say\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 olduk\u00e7a maliyetli olan k\u0131s\u0131mlardan biridir.<\/p>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"e0aef2b6-6faa-4b1c-9f23-e135e0f6c731\" data-card-type=\"Text\">Faz-IV: Bu a\u015famada ilac\u0131n tahmin edilemeyen, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen yan etkileri var m\u0131 yok mu ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130la\u00e7 eczaneye verildikten sonraki tepkilere bak\u0131yorsunuz. Bazen Faz-3te g\u00f6r\u00fclmeyen veya \u00f6n g\u00f6r\u00fclemeyen problemleri zuhur edebiliyor. Faz-4 bu t\u00fcrl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kaps\u0131yor.<\/p>\n<div class=\"template\">\n<figure class=\"inside \" data-append=\"true\" data-media=\"photo\" data-type=\"image\" data-action=\"popup\">\n<div class=\"image\" data-title=\"Foto\u011fraf\" data-original=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/upload\/2018\/03\/13\/02\/33\/07736fbdmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\">\n<p><img src=\"https:\/\/image.piri.net\/resim\/imagecrop\/2018\/03\/13\/02\/34\/resized_77688-07736fbdmedipoluniversitesikavacikkampusunde4katliargelaboratuvararindailacgelistiriliyor.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"icon-group x32 circle\"><\/div>\n<\/div><figcaption>\n<div class=\"info\"><\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<h2 data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">21 ayr\u0131 firma taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011fu iddia edilen biyoteknoloji platformu var. Bu platformun bir yere ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">\u015eu anda \u00fcz\u00fclerek s\u00f6ylemek gerekirse hepsi yurt d\u0131\u015f\u0131ndan hizmet al\u0131m\u0131yla yap\u0131lan i\u015fler. Mesela h\u00fccre bankas\u0131n\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda yapt\u0131raca\u011f\u0131m diyor, prosesini \u015fu yurtd\u0131\u015f\u0131 firmas\u0131nda yapt\u0131raca\u011f\u0131m diyor yani bizi geli\u015ftirmeyen bir durum. <strong>Biyoteknolojik<\/strong> bir \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmek ciddi uzun soluklu bir \u015fey. Bu y\u00fczden kaliteli yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fc gerekiyor. \u00dcnivesitelerde daha fazla Biyoteknoloji doktora programlar\u0131 a\u00e7mam\u0131z laz\u0131m. Benim bildi\u011fim T\u00fcrkiye&#8217;de 1-2 \u00fcniversitede var. Bunlar zamanla olacak \u015feyler. \u00d6ncelikle bilginin \u00fclkemizde kalmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">Ayn\u0131 zamanda T\u00dcB\u0130TAK\u2019ta de\u011ferlendirme kurulu \u00fcyesisiniz. \u00d6n\u00fcn\u00fcze gelen projeler gelecek vaad eden projeler mi?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">Maalesef \u00e7o\u011fu de\u011fil. Bilhassa ila\u00e7 firmalar\u0131na da seslenmek istiyorum. Art\u0131k milli oldu\u011funu s\u00f6yleyen yerli ila\u00e7 firmalar\u0131 da ger\u00e7ekten ka\u00e7ak d\u00f6v\u00fc\u015fmemeli, \u00f6zg\u00fcn projeler \u00fcretebilmeli. Sadece fason ve muadilden ve bilinen bir ilac\u0131n farkl\u0131 formulasyondan ibaret \u00dcr-Ge projeleri olmamal\u0131. \u0130la\u00e7 end\u00fcstimiz. A ilac\u0131 ile B ilac\u0131n\u0131 al\u0131p kar\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m farkl\u0131 bir muadilini yapaca\u011f\u0131m diyor. Muhakkak ki gelir getiriyordur ancak \u00f6zg\u00fcn de\u011filler. Biz art\u0131k yenilik\u00e7i yan\u0131 olan, AR-GE sistemati\u011fi olan, \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmeden ziyade AR-GE y\u00f6n\u00fc daha a\u011f\u0131r basan yenilik\u00e7i projelere yer vermeli milli sanayicilerimiz. Umar\u0131m bu zihniyet yak\u0131n zamanda biraz daha olumlu y\u00f6nde de\u011fi\u015fir.<\/p>\n<h2 data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">\u0130la\u00e7 firmalar\u0131na yol g\u00f6stermiyor musunuz?<\/h2>\n<p class=\"non-card\" data-card-id=\"ad245f1e-5628-411b-7542-8dd4e9146feb\" data-card-type=\"Text\">\u00c7uvald\u0131z\u0131 da kendime bat\u0131rmak istiyorum. Akademisyenler de \u015fapkas\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcne koyup, ben ne yap\u0131yorum? \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131mla end\u00fcstriye \u00f6nayak olabilecek projelerle dikkatleri \u00e7ekebiliyor muyum? Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131zla \u00e7al\u0131\u015fkan gen\u00e7lere \u00f6rnek olabiliyor muyum? Diye durup d\u00fc\u015f\u00fcnmeli. Bizler 9-5 \u00e7al\u0131\u015fan ders verip s\u0131n\u0131ftan ayr\u0131lan ki\u015filer olmamal\u0131y\u0131z. Mesela Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Aziz Sancar hocam\u0131z\u0131n buldu\u011fu DNA onar\u0131m mekanizmas\u0131 ile ilgili en az 50 firma prototip bir \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmeyle ilgili \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordur mutlaka yurtd\u0131\u015f\u0131nda. Bu ne demek oluyor? Aziz hoca o ald\u0131\u011f\u0131 nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla end\u00fcstriyi y\u00f6nlendirmi\u015f oluyor. Yani bizde b\u00f6yle bir akademisyenler taraf\u0131ndan nitelikli \u00e7al\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in end\u00fcstriyi y\u00f6nlendiremiyoruz. Akademide nitelikli \u00e7al\u0131\u015fmalar olursa milli ve Yerli ila\u00e7 end\u00fcstrisi de zaten bu sistemde yerini alacakt\u0131r ve g\u00fczel projelerle ortak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n say\u0131s\u0131 artacakt\u0131r. \u00dcmit ederim ki bu t\u00fcrl\u00fc akademisyenler ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 artar \u00fclkemizde yenilik\u00e7i ila\u00e7 ve biyoteknolojik \u00fcr\u00fcnde devletimizin deste\u011fiyle ve kontrol\u00fcyle kaliteli bir konsensus olu\u015fur ve yar\u0131nlara daha umut dolu bakar\u0131z.<\/p>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 \u015eubat d\u00f6neminde mecburen kald\u0131\u011f\u0131 ABD\u2019de ila\u00e7 \u015firketlerinde 15 y\u0131l uzman ara\u015ft\u0131rmac\u0131, proje direkt\u00f6r\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p 60 patentli ve 12 ila\u00e7 a\u015famas\u0131na kadar gelmi\u015f molek\u00fcl geli\u015ftiren Do\u00e7. Dr. Mustafa G\u00fczel, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cmilli ilac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fcyle heyecanlan\u0131p 22 y\u0131l sonra 2014\u2019te \u00fclkesine geri d\u00f6nd\u00fc. Ancak verdi\u011fi 24 projesi de b\u00fcrokrasi engeline tak\u0131ld\u0131. G\u00fczel, yine de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":197,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=194"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194\/revisions\/199\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mebid.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}